Jorma Uotinen

Toen de Finse choreograaf Jorma Uotinen (1950) vijf jaar oud was wilde hij het theater in zijn geboorteplaats Pori kopen. Vijf jaar later belde hij aan bij het theater om de theaterdirecteur te vragen of hij werk voor hem had. En zowaar: de tienjarige Jorma kreeg enkele kinderrollen en mocht verder zorgen voor de kinderen, honden en katten van de acteurs. “Ik snoof de sfeer in het theater op. Daar is het allemaal begonnen”, zegt hij. “Mijn omzwervingen, mijn rusteloosheid, mijn geloof, mijn achterdocht, mijn ongeduld, mijn hallucinaties, mijn liefde, mijn wraak, mijn hart, mijn theater, mijn dans.”

Krachtige, originele danser

Uotinen besloot een dansopleiding te gaan volgen en danste van 1970 tot 1976 bij het Finse Nationale Ballet. In 1976 werd hij door Carolyn Carlson uitgenodigd om zich aan te sluiten bij haar experimentele dansgroep, onder auspiciën van het befaamde Ballet van de Parijse Opéra: de Groupe de Recherches Théâtrales de l’Opéra de Paris. Hier profileerde Uotinen zich steeds sterker als een krachtige, uiterst originele danser én dito choreograaf. In 1980 volgde Uotinen Carlson naar het Teatro La Fenice in Venetië, waar zij wederom gevraagd was om een moderne-dansgroep op te zetten. Twee jaar later keerde Uotinen terug naar Helsinki, om er een eigen dansgezelschap in het stadstheater te gaan leiden. In 1992 werd hij artistiek leider van het Finse Nationale Ballet, een functie die hij tot 2001 bekleedde. Sindsdien is hij artistiek directeur van het dansfestival in de Finse stad Kuopio.

Visueel theater

In het choreografisch oeuvre van Uotinen, dat rond de vijftig werken telt, zijn verschillende fases te herkennen. In zijn beginperiode waren zijn creaties uiterst theatraal en extreem, later volgde een periode waarin de pure beweging voorop stond, maar steeds wordt zijn werk gekenschetst als visueel theater. De schilderkunst is een belangrijke inspiratiebron voor Uotinen, met name de werken van Jheronimus Bosch, René Magritte en de Finse schilder Hugo Simberg. Licht vormt bijna altijd een belangrijk onderdeel van zijn werk, want “licht stelt bloot, kleurt en onderstreept de beweging”. Uotinen gaat elke interpretatie van zijn choreografieën uit de weg. Vaak graaft hij diep naar de wortels van mythes en legt vervolgens een heel andere realiteit bloot. Op een unieke manier laat hij zijn publiek delen in een gemeenschappelijke droom.

Godzijdank

Choreografieën van Uotinen staan op het repertoire van toonaangevende gezelschappen als het Koninklijk Deens Ballet, het Koninklijk Zweeds Ballet, het dansgezelschap van de Göteborg Opera, het Staatsballett Berlin, het Teatro La Scala in Venetië, het Grand Théâtre de Genève, het West Australian Ballet en Introdans. Daarnaast was Uotinen als choreograaf betrokken bij diverse theaterproducties en films.
Originaliteit en eigenzinnigheid zijn de Fin op het lijf geschreven. Zelf zegt hij daarover: “Vaak wordt gezegd dat kunstenaars waanzinnige, overdrijvende, gekke mensen zijn. Nou, godzijdank! Die gekte daagt kunstenaars uit, dwingt hen en moedigt hen aan. Originaliteit staat voor grote sensitiviteit, intelligentie en moed, de moed om risico’s te durven nemen. Enkel het verlangen om te dansen, te schrijven, te componeren is niet voldoende. Je moet jezelf ontwikkelen en aanscherpen om een kunstenaar te kunnen zijn, iemand die echt iets kan uitdrukken van de tijd waarin hij leeft.”

 Balletten op het repertoire van Introdans:

  1. B12 (1996)
  2. Ballet Pathétique (1997) 
  3. Petroesjka (1999)
  4. Uni, a summer night’s dream (2000)
  5. Tulips (2001)
  6. So-called Carmen (2001)
  7. La chute du cheval (2003)

www.jormauotinen.com